تبليغاتX
New Page 1 پژوهش علوم اجتماعی - جامعه شناسی ارتباطات

سال‌ها مهمترين و معروفترين شبکه فارسي زبان ماهواره اي، صداي آمريکا با نام اختصاري voa بود. در سال 1387 شش ماه قبل از انتخابات رياست جمهوري دهم شبکه فارسي BBC هم در کنار صداي آمريکا شروع به کار کرد. بي بي سي بر خلاف همتاي آمريکاييش آنقدر حرفه‌اي بود که بتواند ظرف مدت زمان کوتاهي به مهمترين رسانه در جمع شبکه‌هاي فارسي زبان ماهواره‌اي تبديل شود. اما با گذشت اتفاقات بعد از انتخابات رياست جمهوري و عملکرد ضعيف رسانه ملي فضاي رسانه‌اي کشور وارد مرحله جديدي از حيات خود شد. بي اعتمادي گسترده مردم نسبت به اين رسانه جمهوري اسلامي فضايي براي رسانه‌هاي بيگانه فراهم آورد تا اين رسانه‌ها تورهاي صيد مخاطب خود را در درياي ايرانيان بي اعتماد نسبت به صدا و سيماي دولتي بيندازد. يکي از مهمترين اين رسانه‌ها فارسي 1 بود. فارسي 1 نام شبکه‌اي تلويزيوني متشکل از چند کمپاني منطقه‌اي و بين المللي است. اين شبکه از اواسط سال گذشته با پشتيباني تمام و کمال کمپاني بزرگ «نيوز کورپوريشن» وارد عرصه رقابت شبکه‌هاي فارسي زبان شده است؛ رقابتي که بسياري گمان مي‌برند پيروزي آن از آن شبکه‌اي است تازه وارد که «رابرت مرداک» پشتيبان و ياور آن است. اما سوال اصلي در مورد فارسي 1 اين است که اهداف مستقيم، غير مستقيم و آشکار و نهان اين شبکه چيست؟ چه چيزي باعث مي‌شود «رابرت مرداک» مالک غول‌هاي رسانه‌اي فاکس، اسکاي، سان و... دست به تاسيس چنين شبکه‌اي آن هم در اين برهه حساس از نظر سياسي و اجتماعي کشور بزند؟
بعد از حوادث تلخ سال 88 و بي اعتمادي بخش عظيمي از ملت به رسانه ملي فضا براي ظهور شبکه فارسي 1 فراهم شد. در اين زمان بود که «رابرت مرداک» مالک کمپاني بزرگ «نيوز کورپوريشن» ماموريت ايجاد شبکه‌اي حرفه‌اي فارغ از فضاي خبري و در ظاهر تنها براي سرگرمي فارسي زبانان منطقه خاورميانه را به دست گرفت. اين شبکه با پشتوانه قوي «کمپاني فاکس قرن بيستم» مي‌تواند بهترين و پر طرفدارتين سريال‌هاي جهان را عرضه کند، همين موضوع شرايط رقابت را براي ديگر رسا نه‌ها از جمله صدا و سيماي جمهوري اسلامي سخت مي‌کند. رسانه‌اي که تا آن زمان رقابايش در حد پخش فيلم فارسي‌هاي چند دهه پيش توان داشتند و مي‌توانست با پخش سريال و فيلم‌هاي متوسط مخاطبانش را در فضايي که رقيب جدي وجود نداشت، حفظ کند با شرايطي روبرو شد که حريفي قدرتمند در مقابلش عرضه اندام کرد. اين رقيب قدرتمند از تمامي وسايل موجود براي صيد کردن مخاطبان رسانه داخلي استفاده مي‌کند؛ فارسي 1 براي صيد کردن مخاطبان ايراني محدوديتي در به کار گيري از لوازم موجود ندارد، نه داخل ايران است که به ضوابط و قوانيني پايبند باشد و گرفتار سانسور شود و نه محدوديت اخلاقي براي پخش بسياري صحنه‌ها دارد. اما فارسي 1 با شناختي که از فضاي فرهنگي جامعه ايران دارد سعي کرده آرام آرام پيش رود، عجله نکرده است؛ اين شبکه خوب مي‌داند که اگر بخواهد حجم گسترده‌اي از مخاطبان ايراني را به خود جلب کند بايد مولفه‌هاي فرهنگي آنها را در نظر بگيرد. جالب توجه است که اين شبکه براي اينکه بتواند جمع خانواده‌هاي ايراني را جلوي رسانه اش نگه دارد از تبريک گفتن عيد فطر و عرض تسليت محرم ابايي ندارد حتي اگر لازم ببيند صحنه‌هايي از سريال هايش را سانسور مي‌کند. اين سانسورهاي حداقلي شامل نوع لباس، پوشش، مفاهيم و موضوعات و ديالوگ‌هاي سريال نمي‌شود بلکه فقط صحنه‌هاي برهنه بازيگران را هدف قرار داده؛ بهتر است بگوييم مخاطب را تا لب جوي مي‌برد و تشنه بر مي‌گرداند.
اين کار نه از سر خيرخواهي به حال جوانان ايراني است بلکه صرفا بازي با ارزش‌ها و مولفه‌هاي فرهنگي جامعه ايراني صورت مي‌گيرد. صحنه‌هايي که اين رسانه آن‌ها را حذف مي‌کند در درجه دوم اهميت قرار دارند مهمتر از آن‌ها سوغاتي است که اين شبکه براي بينندگانش دارد؛ سوغاتي که که مملو از خيانت ها، بي بند و باري‌ها و شهوت راني هاست که اين شبکه مي‌خواهد آن‌ها را دلواي ديالوگ‌هاي زيبا، بازيگران خوش چهره و داستان‌هاي جذاب به مخاطبانش عرضه کند. فارسي 1 به هيچ وجه نمي‌خواهد به عنوان يک رسانه «پورنو» نزد خانواده‌هاي ايراني شناخته شود که صحنه‌هاي مستهجن به نمايش مي‌گذارد بلکه مي‌خواهد از طريق عرضه نمادهاي فرهنگ منحط غربي، ارزش‌هاي مردم و نيازهاي آنها را مرحله به مرحله تغيير دهد و حرفش را در پستو‌هاي ذهن مخاطبانش به صورت کاملا حرفه‌اي و پنهان در دراز مدت عرضه کنند.
وقتي فارسي 1 مي‌تواند سريال‌هاي درجه يک و پر طرفدار جهان را پخش کند؛ لاست، فرند، 24 و ويکتوريا را پخش کند و با وجود دوبله ضعيفي که دارد مخاطب را جلوي رسانه اش ميخکوب کند مي‌تواند با فرهنگ، ارزش‌ها و پيش زمينه‌هاي ذهني او هم بازي کند. او وقتي 24 را نگاه مي‌کند مسلمانان تروريستي مي‌بيند که مي‌خواهند يکی از ايالت‌هاي آمريکا را با بمب هسته‌اي منفجر کنند، آنها قبل از اجراي نقشه شان نماز مي‌خوانند و از شکنجه کردن و تکه تکه کردن انسان‌هاي بيگناه ابايي ندارند. در سريال «ويکتوريا» مخاطب ايراني زني را به عنوان قهرمان داستان مي‌پذيرد که با همسر و دو فرزندش زندگي مي‌کند. ويکتوريا بعد از سال‌ها زندگي با همسرش در مي‌يابد که او با دستيارش رابطه دارد. در اين ميان زن زيباي داستان فارسي 1 هم با مردي جوان تر از خودش به نام ژرونيمو آشنا مي‌شود. او بين دو راهي قرار مي‌گيرد؛ دو راهي وفاداري به همسر يا رفتن به دنبال عشقش و او راه دوم را انتخاب مي‌کند. در اين داستان اتفاقات ديگري هم مي‌افتد؛ دختر بزرگ ويکتوريا پس از رابطه با دوست پسرش باردار مي‌شود و دختر کوچک او هم مورد تجاوز مردي قرار مي‌گيرد. پسر ويکتوريا هم از غافله عقب نمي‌ماند و بعد از آشنايي با دوست مادرش با او رابطه برقرار مي‌کند. فاجعه آنجا رخ مي‌نمايد که قرار است ويکتوريا آن زن زيباي شبکه فارسي 1 براي بينندگانش الگو باشد. زنان ايراني ويکتوريا را قهرماني مي‌دانند که به دنبال عشقش مي‌رود. آنها سعي مي‌کنند مانند او لباس بپوشند، مانند او راه روند و مانند او زندگي کنند. الگوي آنها زني است که به همسر خود خيانت کرده و فرزندانش انجام رابطه نامشروع را مانند نوشيدن چاي در يک شب سرد زمستاني مي‌دانند.
اين‌ها موضوعاتي است که خوراک خانواده‌هاي ايراني در فارسي 1 مي‌شود؛ عشق، خيانت، شهوت؛ خوراک آلوده‌اي که در لواي زندگي زيبا و قشنگ بازيگران سريال ها، مي‌شود روز و شب بينندگان آن؛ داستان آدم‌هايي که زندگيشان مملو از رابطه‌هاي جنسي، شهوت راني‌ها و بي بند و باري هاست، داستان آدم‌هايي که مهترين دغدغه شان سقط بچه نامشروعشان است يا خيانت به همسرانشان؛ اين است داستان آدم‌هاي فارسي 1

منیع : باشگاه اندیشه

+ نوشته شده توسط محسن داودخانی در شنبه بیست و نهم خرداد 1389 و ساعت 0:59 |

در حوزه سرگرمي و تفريحي، شبكه هاي ماهواره اي به عنوان رقيبي سرسخت و قدرت مند در برابر صدا وسيماي جمهوري اسلامي ايران عرض اندام كرده اند. متاسفانه در حال حاضر شبكه هايPMC، GEM، PERSIA TV، PERSIA MBCو نيز شبكه تازه تاسيس فارسي وان جاي خود را در ميان مخاطبان باز كرده اند، اين شبكه ها، انبوهي از برنامه هاي تفريحي؛ اعم از فيلم هاي سينمايي، موزيك ويدئو، دوربين مخفي، سريال و... را براي بينندگان پخش مي كنند. بنابراين، هرگاه مردم احساس كنند، كه تلويزيون ايران برنامه اي باب ميل آنها ندارد، به راحتي قادرند از ميان اين شبكه ها برنامه اي جالب براي تماشا پيدا كنند.

نكته مهم در اين بين اين است كه بسياري از اين برنامه ها منطبق با موازين ديني و اخلاقي مردم ما نيست و اين خطر وجود دارد كه اين قبيل برنامه ها در دراز مدت تاثير غير قابل جبراني در نوع تفكر و نگاه اجتماعي مردم بگذارد. به عنوان مثال، شبكهPersia TV طي برنامه اي با عنوان Star Persian Next در چند مرحله، خوانندگان جوان ايراني را با سوداي ستاره شدن به دبي مي كشاند تا آنها در رقابت با ديگران به عنوان ستاره بعدي ايران در عرصه خوانندگي مطرح شوند. شركت صدها خواننده جوان در اين مسابقه و نيز استقبال بينندگان از اين برنامه، به خوبي جاي پاي اين قبيل برنامه ها را در ميان مخاطبان نشان مي دهد. تجربه نشان داده كه مردم ايران علاقه شديدي به سريال دارند و اگر تا چند سال پيش هفته اي چند سريال از تلويزيون ايران پخش مي شد، اما اكنون روزي چند سريال به صورت شبانه پخش مي شود و شبكه تازه تاسيس فارسي 1 نيز با در نظر گرفتن ميل شديد مردم ايران به سريال، آغاز به فعاليت كرده و در كمال ناباوري در مدت فعاليت بسيار كوتاه خود و عليرغم دوبله هاي بسيار ضعيف، جاي خود را در ميان ايرانيان باز كرده است.

اين شبكه ماهواره اي تازه تاسيس، از طريق ماهواره هات بيرد به راحتي قابل دريافت است. اين شبكه پس از مدتي تبليغ و در انتظار نگه داشتن مخاطبان فارسي زبان خود، بالاخره در روز شنبه 10 مرداد برابر با اول آگوست 2009 برنامه هاي خود را شروع كرد، كه اغلب برنامه هاي اين شبكه، شامل پخش سريال هاي خانوادگي و تفريحي كشورهاي مختلف، از جمله آمريكا و كره به زبان فارسي (دوبله) بوده و داراي موزيك ويدئوهاي خاص خود نيز مي باشد، كه متاسفانه به دليل ناآگاهي مخاطبين از اهداف پيدا و پنهان گردانندگان اين شبكه، در حال حاضر شبكه فارسي 1 مخاطبين بسياري را از ميان جوانان و بخصوص خانواده ها به خود اختصاص داده كه اين مسئله مي تواند هشدار و زنگ خطري جدي براي متوليان رسانه ملي محسوب شده و رسالت ايشان را در ارتقاي كيفي برنامه هاي توليدي سيما افزايش دهد.

اهميت موضوع

شبكه فارسي وان، كه گفته مي شود، توسط كمپاني استار متعلق به شركت نيوزكورپريشن اداره مي شود، مدت كوتاهي است كه با آغاز پخش برنامه هاي خود وارد عرصه تاخت و تاز فرهنگي فارسي زبان شده است. اين رخداد جديد شبكه هاي ماهواره اي، بر خلاف ساير شبكه هاي مشابه، فيلم ها و سريال هاي روز توليد غرب را به صورت دوبله فارسي-هرچند ضعيف- پخش مي كند. از نكات قابل توجه در خصوص شبكه فارسي 1 مديريت و شيوه اداره اين شبكه است. به نظر مي رسد، دانستن برخي اطلاعات در اين خصوص ضمن اينكه مي تواند جالب باشد، شايد بتواند در تشريح اهداف و نيات پنهان اين شبكه براي مخاطبين موثر واقع شود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط محسن داودخانی در دوشنبه دهم خرداد 1389 و ساعت 0:56 |

در يك سال گذشته، موضوع تهديدات شبكه هاي ماهواره اي براي كشورمان به ويژه تاثيرات اين شبكه ها بر مخاطبان در فضاهاي اجتماعي و سياسي، جدي تر از گذشته در محافل گوناگون علمي، سياسي، امنيتي و حتي حقوقي و قضايي مطرح شده است. اغلب اوقات، در آغاز تاسيس شبكه هاي ماهواره اي مهم، در كشور ما موج خبري در خصوص تاسيس اين شبكه ها و حتي تهديدات فرهنگي آن ها به راه مي افتد اما پس از مدتي بحث خاصي از محتوا و برنامه هاي اين شبكه ها صورت نمي گيرد و عملاً موج هاي خبري، نقش خدمت رساني به اين شبكه ها و بيشتر معرفي شدن آن ها به مخاطبان ايراني را دارد. در خصوص شبكه ماهواره اي فارسي وان نيز چنين روندي طي شد و در تابستان گذشته موج خبري گسترده اي در رسانه هاي الكترونيكي و برخي مطبوعات، درباره اين شبكه راه افتاد اما پس از مدتي به فراموشي سپرده شد.
در اين نوشتار، ضمن اشاره به اصلي ترين تحولات در خصوص تاسيس شبكه هاي ماهواره اي فارسي زبان در يك سال گذشته، شبكه ماهواره اي فارسي وان (Farsi 1) كه آخرين شبكه مهم تاسيس شده براي مخاطبان فارسي زبان است و نيز برخي رويكردهاي اين شبكه، تحليل مي شوند.
ابتدا بايد اشاره شود كه در سال هاي اخير، مخالفان رويكردهاي فرهنگي و سياسي جمهوري اسلامي ايران، بيشتر به ضرورت هدايت افكار عمومي فارسي زبانان - به طور خاص ايرانيان - و تاثيرگذاري بر فضاي فرهنگي اجتماعي ايران متمركز شده اند و براي اين منظور به تاسيس شبكه هاي فارسي زبان دست زده اند در اين راستا كشور عربستان سعودي با همكاري آمريكايي ها و اماراتي ها با تاسيس شبكه ام بي سي فارسي يا (MBC Farsi) و انگليسي ها (با تاسيس شبكه بي بي سي فارسي) و پيش از آن ها آمريكايي ها (با تاسيس شبكه تلويزيوني صداي آمريكا يا VOA) جدي ترين گام ها را برداشته اند. البته شبكه فارسي وان، ماجراي جديدتري است كه در اين نوشتار بيشتر به آن پرداخته خواهد شد. نكته قابل توجه اين كه مؤسسان اين شبكه ها دريافته اند كه اغلب ايراني ها به ويژه مخاطب عام ايراني، به زبان هاي خارجي همچون انگليسي و عربي تسلط ندارند، از اين رو تلاش شده تا مساله زبان را با زيرنويس فارسي (در ام بي سي فارسي) و يا استفاده از گويندگان، مجري ها و خبرنگاران فارسي زبان (در تلويزيون صداي آمريكا و بي بي سي) و نيز استفاده از از دوبلورهاي فارسي زبان (در فارسي وان) به نحوي حل كنند كه البته ام بي سي فارسي و فارسي وان همچنان به وضعيت مطلوبي از لحاظ زبان فارسي نرسيده اند.
حدود يك سال از تاسيس شبكه «ام بي سي فارسي» مي گذرد، شبكه اي كه اقدام به پخش 24 ساعته فيلم هاي سينمايي با زيرنويس فارسي مي كند اما نزديك به صددرصد اين فيلم ها آمريكايي و به ندرت برخي نيز فرانسوي و كانادايي و... هستند. در واقع، نرم افزار و محتواي اين شبكه با محصولات هاليوودي تامين مي شود چون خود عربستاني ها محصولي جذاب و قوي براي عرضه به مخاطب فارسي زبان ندارند و اصولاً سينماي عربستان، بسيار ضعيف است.
بي بي سي فارسي نيز با بودجه 15 ميليون پوندي يا 22 ميليون دلاري، در 25 دي ماه 1387، عمدتاً براي پوشش اخبار داراي جهت منفي عليه جمهوري اسلامي ايران و پوشش دادن مواضع نيروهاي اپوزيسيون فعاليت مي كند. بحث درباره هريك از اين شبكه ها و رويكردهاي توليد و پخش برنامه هايشان نيازمند مجال جداگانه اي است.
شبكه «فارسي وان»، تحت مديريت يكي از شركت هاي متعلق به روپرت مرداك، از اواسط مرداد 1388 با آغاز پخش برنامه هاي خود به زبان فارسي، وارد رقابت جدي با برنامه هاي نمايشي تلويزيون كشورمان شده است. اين شبكه برخلاف ساير شبكه هاي مشابه، برنامه هاي نمايشي خود را كه صرفاً شامل سريال مي شود با دوبله فارسي - كه در خارج از ايران انجام شده است - پخش مي كند.
مقر شبكه فارسي 1 در هنگ كنگ قرار دارد و مؤسس آن نيز مجموعه رسانه اي استار متعلق به نيوزكورپوريشن است. به گزارش رجانيوز، شبكه فارسي وان با هدايت روپرت مرداك و همكاري يك گروه رسانه اي افغاني به نام موبي تحت مديريت خانواده محسني فعاليت مي كند. اين گروه همكار شركت استار در توليد برنامه هاي اين شبكه است. گروه موبي يك سازمان جوان و پويا دانسته مي شود كه اولين طرح هاي بزرگ رسانه اي پررونق، خصوصاً در حوزه صنعت سرگرمي را در افغانستان توسعه داده است. براساس اطلاعات موجود در پايگاه گروه موبي، اين گروه هم اكنون مالك 2 شبكه تلوزيوني افغانستان به نام هاي طلوع (دري) و لمر (پشتو، دري، اردو و انگليسي) و نيز راديو آرمان است. همچنين در زمينه صنعت نشر و فناوري اطلاعات نيز فعاليت مي كند. اگرچه گروه موبي در دبي مستقر است اما مقر گروه استار در هنگ كنگ قرار دارد. مؤسس استار، مجموعه رسانه اي استار متعلق به نيوزكورپوريشن است كه از نيويورك مديريت مي شود. اين شركت صاحب بيش از 130 روزنامه در جهان است كه محتواي خيلي از آن ها با تمركز بر 3 موضوع مسائل جنسي، حوادث و ورزش به سمت ادبيات عامه پسندي كه معمولاً منتقدان رسانه اي آن را ادبيات مبتذل مي نامند، سوق داده شده است.
در حدود چهار ماه گذشته از فعاليت شبكه فارسي وان، 14 سريال از اين شبكه پخش شده يا در حال پخش اند كه عبارتند از: 1. همسر يا دردسر (كره اي)؛ 2. سامسون (كره اي)؛ 3. دارما و گرگ (آمريكايي)؛ 4. خانه مد (آمريكايي)؛ 5. آشنايي با مادر (آمريكايي)؛ 6. معجزه كوچك (آمريكايي)؛ 7. ريبا (آمريكايي)؛ 8. پرونده هاي عجيب (آمريكايي)؛ 9. بيست و چهار (24)، محصول آمريكا؛ 10. حصار چوبي (آمريكايي)؛ 11. شب به شب (كره اي)؛ 12. ققنوس (كره اي)؛ 13. جسور و زيبا (آمريكايي)؛ 14. ويكتوريا (مكزيكي).
برخي از سريال ها كه بيشتر درام هستند، در ساعات پربيننده در كشورمان يعني 19 تا 22 در روزهاي شنبه تا چهارشنبه پخش مي شوند. همه ي سريال ها در طول شبانه روز، حداقل دوبار و گاهي اوقات تا سه بار و در مواردي به دليل عدم رعايت كنداكتو (جدول پخش برنامه ها) 4 بار پخش مي شوند. اين سريال ها يك بار هم در پايان هفته به صورت پيوسته و در طول نصف روز تكرار مي شوند. گروه ديگري از سريال ها كه سريال هاي كمدي و اكشن آمريكايي هستند درشب هاي پاياني هفته پخش مي شوند. از آنجا كه پرداختن به محتواي همه اين سريال ها ممكن نيست، فقط به مضامين اصلي مهم ترين سريال هاي درام اين شبكه يعني «ويكتوريا»، «آشنايي با مادر»، «خانه مد»، «جسور و زيبا» اشاره و در ادامه نگاهي گذرا به سريال هاي كره اي شبكه انداخته مي شود؛
ترغيب به داشتن روابط متهورانه عاشقانه، متقاعد كردن زنان به رسيدگي بيشتر به تن و ظاهر خود براي جلب توجه مردان، برجسته كردن جذابيت، لذت بيشتر بردن از جنس مخالف، زير سؤال بردن ازدواج و ايجاد ترديد درباره اهميت و ارزش آن، تئوري پردازي، طرح سؤال و ايجاد شبهه و ترديد مكرر درباره ديدگاه هاي افرادي كه به بي بندوباري روي نياورده اند يا به زندگي مشترك خود پايبندند و در مقابل ارائه ديدگاه ها و پاسخ به سؤال هاي شبهه افكنانه براي اقناع مخاطب در خصوص اين كه زمانه تغيير كرده است و افراد نبايد پايبند به زندگي هاي سنتي باشند، از برجسته ترين مضامين سريال هاي ياد شده بوده است. روابط متهورانه دختران و پسران جوان، نمايش مكرر مشروب خواري و مزخرف گويي هاي هنگام مستي، بيان راه هاي دوست شدن با جنس مخالف و نيز ظرافت ها و مشكلات و مسائل مربوط به دوستي با جنس مخالف، نمايش روابط خارج از چارچوب هاي اخلاقي، ابراز علاقه هاي شهواني و اغوا كننده، عدم وفاداري زنان و مردان متاهل به همسران خود كه بعضاً با نيت انتقام از همسر به علت عدم وفاداري او صورت مي گيرد، ديالوگ هاي جنسي و توصيه به خيانت و عدم وفاداري، روابط نامتوازن بين افراد داراي اختلاف سني بسيار زياد مثلاً جوان 18 ساله با زنان 47 ساله (در سريال ويكتوريا) و ساختارشكني هايي در روابط دو جنس است كه در آن صرفاً تلذذ اهميت ويژه دارد، از ديگر نكات برجسته در برخي سريال هاي پخش شده از اين شبكه است. در بسياري از اين سريال ها به ندرت پيامي فرهنگي و اخلاقي وجود دارد.
نكته اي كه بايد در خصوص سريال هاي شبكه فارسي وان، مورد توجه قرار گيرد گزينشي بودن آن هاست كه از مضامين اشاره شده مي توان رويكرد اين شبكه را در قبال فارسي زبانان و به طور خاص ايرانيان دريافت. براي مثال، سريال ويكتوريا كه تقريباً از آغاز تاسيس فارسي وان از شنبه تا چهارشنبه و در يكي از پربيننده ترين ساعات شب در ايران پخش مي شود، و آنونس هاي مكرر و نسبتاً قوي اي از آن پخش مي شود، با اين كه حدود 22 سال پيش ساخته شده است اما به علت اين كه با برخي مسائل اجتماعي كنوني در كشور ما همچون روابط دختران و پسران نوجوان و نيز گرفتاري هاي مردان يا زنان شاغل، تناسب دارد، براي پخش از اين شبكه انتخاب شده است. در واقع، به علت اين كه كشور ما در برخي ابعاد فناوري و مدرنيته در مرحله اي عقب تر از دنياي غرب حركت مي كند و نيز به جهت اين كه عوامل فرهنگي و اجتماعي ديگري همچون مذهب در كشور ما جايگاهي ويژه دارند، تاثير فناوري، نمودي متفاوت و گاه متاخر با نمود آن در جوامع صنعتي دارد. از اين رو شاهديم كه برخي مشكلات و مسائلي كه در خصوص تاثيرات مدرنيته در جوامع صنعتي تر مانند آمريكا و در همسايگي آن - مكزيك - شاهديم با تاخيري طولاني در جامعه ما نيز نمود پيدا كرده است. از اين رو، برخي از مخاطبان سريال ويكتوريا تصور كرده اند كه اين سريال، سريالي تازه ساخت است در حالي كه بيش از دو دهه از ساخت آن نمي گذرد.

سريال هاي شرقي
به نظر مي رسد كه متصديان شبكه فارسي 1 ذائقه كنوني مخاطبان ايراني در خصوص علاقه مندي به درام هاي كره اي، آگاه بوده اند و به همين جهت در آغاز فعاليت اين شبكه، دو سريال كره اي به نام «همسر يا دردسر» و «سامسون» با مضامين درام را در كنداكتور خود گنجاندند و حتي پس از پايان پخش آن ها، نمايش اين سريال ها را تكرار كردند. اين سريال ها تحت تاثير جو فيلم هاي كره اي در ايران و به دلايل مختلف ديگري كه از ويژگي هاي خود اين دو سريال است، بيشترين مخاطبان شبكه را - مخصوصاً سريال سامسون - به خود جلب كرده اند و از ميان اظهارنظرهاي بينندگان اين شبكه در اينترنت مشخص بود كه هر دو سريال در كنار سريال ويكتوريا، مخاطبان زيادي داشتند و در اين ميان، سريال سامسون بيشترين جذابيت را براي مخاطبان داشته است.
در واقع، سريال هاي كره اي نقش دام را براي مخاطبان دارند تا آن ها را با اين شبكه آشنا و براي ديدن اين شبكه ترغيب كنند. اين سريال ها، از فضايي بسيار كليشه اي در سريال هاي كره اي تبعيت مي كنند كه در آن، دائم تعليقي در يك ارتباط عاطفي مثلثي ايجاد شده است. در سريال هاي «امپراطور دريا»، «تاجر پوسان» و «افسانه جومونگ» كه همگي از شبكه سوم سيما پخش شده اند، مثلث عشقي مشابهي وجود داشت كه در واقع پاسكاري هاي جاري در اين مثلث ها يكي از علل اصلي كشش بينندگان به اين سريال ها بوده است. در تمام سريال هاي كره اي پخش شده و در حال پخش ( «شب به شب» و «ققنوس» ) از فارسي وان، نيز اين فضاي تعليق به چشم مي خورد.
اگر چه مضامين سريال هاي كره اي تا حد زيادي متفاوت از فضاي سريال هاي آمريكايي بوده، با اين حال در اين سريال ها نيز برخي روابط و رفتارهاي رايج در فرهنگ غرب - كه اكنون به فضاي كشورهاي شرقي رسوخ كرده - به چشم مي خورد. در واقع، در بخش مهمي از اين سريال ها، فضاي قرار گذاشتن (Dating) كره جنوبي به چشم مي خورد كه به تدريج تحت تاثير نفوذ فرهنگ آمريكايي، قرار گرفته است و بسياري از ويژگي ها چنين روابطي را دارد اما با اين حال به وقاحت فضاي سريال هاي آمريكايي نيست.

دوبله ضعيف
نكته اي كه در خصوص شبكه فارسي وان در مقايسه با همه همتايانش مهم است، دوبله شدن سريال ها است كه از طرفي باعث قوت اين شبكه و جذب مخاطبان شده، اما از طرفي ضعف دوبله ها باعث نقطه ضعفي در اين شبكه شده است كه به نظر مي رسد به تدريج با كسب تجربه در اين شبكه، اين نقطه ضعف تا حد زيادي برطرف شود. نكته قابل توجه در دوبله شدن سريال ها به زبان فارسي اين است كه متاسفانه بسيار از كلمات ركيك يا ناپسند يا تابوي فرهنگي با دوبله، به تدريج قبح خود را از دست داده و مباح مي شوند. براي مثال؛ دوست دختر - دوست پسر - مشروب يا مشروب خوردن و همه واژه هاي مربوط به مشروب خوردن مانند عادت هاي مشروب خوري - مست شدن يا مست بودن و بسياري از واژگان ديگر.
در حال حاضر، دوبله اغلب سريال هاي غيرشرقي و حتي برخي شخصيت هاي سريال هاي شرقي بسيار ضعيف است و همين موضوع تا حدودي از جذابيت آن ها مي كاهد چرا كه انتظارات مخاطبان ايران در اين زمينه بسيار بالاست. مسئله ضعف دوبله به قدري بارز است كه همه مخاطبان اين سريال ها در گفت وگوهاي اينترنتي خود، از آن به عنوان مهم ترين ضعف سريال هاي فارسي وان ياد كرده اند. در واقع، گاه صداي دوبلرها با بازيگرها سينك (هماهنگ) نيست؛ باصطلاح خود دوبلرها «ليپسينگ، سينك نيست. » علاوه بر اين، چون گروه دوبله كننده همه سريال ها يكسان است، باعث نامتناسب شدن صداها شده است، گاهي اوقات يك صداي جوان بر روي فردي پير قرار گرفته است، يا گاهي اوقات يك گوينده به جاي چند شخصيت يك سريال صحبت مي كند، ضمن اين كه يك نواختي مفرط صداي دوبلورها گاهي اوقات بسيار شبيه روخواني يك متن با صداي بلند است. اين فاجعه دوبله وقتي جدي تر مي شود كه بدانيم برخي از دوبلورهاي اين شبكه افغاني هاي مقيم ايران بوده اند كه تنها با لهجه ايراني آشنا هستند و از سوي گروه افغاني موبي به كار گرفته شده اند. به هر حال، از داخل سازمان صدا و سيما خبر رسيده است كه اين شبكه براي دوبلورهاي اين سازمان دعوتنامه فرستاده و بعيد نيست كه در آينده شاهد قرار گرفتن برخي صداهاي آشنا بر روي سريال هاي شبكه فارسي 1 باشيم.

كنترل از راه دور
شبكه فارسي وان، علاوه بر سريال ها حدود 10 ساعت در شبانه روز برنامه اي با عنوان Remote Control (كنترل از راه دور) پخش مي كند كه در واقع تاكنون حاوي چند نماآهنگ راك بوده است و پيوسته همين نماآهنگ ها تكرار مي شوند. نكته جالب توجه آن كه در اين نماآهنگ ها هيچ گاه موسيقي ايراني پخش نشده است و در فضاي آن ها اغلب، خشونت و آنارشيسم موج مي زند. خوانندگان اين نماآهنگ ها نيز اغلب نوجوان هستند. مي توان گفت نام اين قسمت از برنامه هاي فارسي وان، همان هدف اصلي فارسي وان يعني كنترل از راه دور رفتارهاي مخاطبان فارسي زبان است.

وله ها و آنونس ها (اعلام برنامه ها)
وله هاي اين شبكه با دقت ساخته شده اند، به لحاظ گرافيك بسيار قوي و با رنگ هايي شاد و همراه با موسيقي داراي ريتم ايراني هستند. نكته جالب توجه در وله اصلي اين شبكه، روند تغيير تصوير از فضاي سنتي به فضاي مدرن است و به نظر مي رسد كه اين موضوع نيز به صورت هدفمند در آن رعايت شده است. آرايش كردن زني كه روسري بر سر دارد، بيرون آمدن موي دختر نوجوان و سپس تغيير تصاوير با تصاويري از سريال هاي شبكه كه در آن زنان و مردان همديگر را در آغوش مي گيرند، روندي است كه به نوعي تداعي كننده رويكردها و انگيزه هاي فرهنگي شبه فارسي 1 است. علاوه بر اين، گاهي اوقات وله هاي بسيار كوتاهي با يادآوري عناويني مانند «چهارشنبه سوري»، «لواشك» از شيوه هايي بسيار دقيق و مبتني بر اصول روانشناسي، به شكلي نام فارس 1 را در كنار عناصري قرار مي دهد كه مورد علاقه و توجه مخاطب ايراني است. در نتيجه به تدريج نوعي شرطي سازي مثبت در كنار فارسي 1 صورت مي گيرد. آنونس ها (اعلام برنامه ها) علي رغم اين كه با دقت و جذاب ساخته شده اند، تصاوير جذابي را براي آن ها انتخاب كرده اند و موسيقي آنونس ها نيز با فضا و تصاوير متناسب است، اما تكرار بيش از حد اين آنونس ها به ويژه در ميانه پخش سريال، باعث دلزدگي بينندگان مي شود.

اذان شيعي
در ماه مبارك رمضان، هنگام اذان مغرب، اذان شيعي با تصاويري داراي گرافيك و رنگ و لعاب جذاب از شبكه فارسي 1 پخش شد. اين نكته را مي توان يكي ديگر از نشانه هاي آگاهي جامعه شناختي و زيركي متوليان اين شبكه دانست كه براي جذب حداكثر مخاطب، خود را به فضاي فرهنگي و روحي آنان نزديك كردند.

نتيجه گيري
با قطعي بودن اين كه در آينده نيز سريال هايي مشابه سريال هاي كنوني از شبكه فارسي 1 پخش خواهند شد و روند كنوني ادامه خواهد يافت، بايد درباره اين شبكه، احساس خطر جدي تر شود. از آنجا كه عنوان شبكه فارسي 1 (وان) است، بايد منتظر فارسي2 و فارسي هاي ديگر نيز بود.
بايد هشدار داد پس از نتيجه اثربخش نگرفتن از حمله نظامي، تحريم اقتصادي، ايجاد چالش ها و بحران هاي سياسي، اكنون مرحله بسيار پيچيده تر و نرمتري از تهاجم عليه انقلاب اسلامي ايران در مقايسه با گذشته شروع شده كه خانواده ايراني را با همه ويژگي هاي مختص خود هدف قرار داده و از هم پاشيده شدن خانواده ايراني را به عنوان لازمه متلاشي شدن جامعه يكپارچه و متحد ايراني، در نظر گرفته است. اين مرحله از تهاجم را مي توان مرحله «ايجاد بحران هاي اجتماعي» ناميد كه از طريق فضاي مجازي نيز به شدت دنبال مي شود و يكي از كاركردهاي شبكه هاي اجتماعي مجازي را مي توان در اين راستا ارزيابي كرد. بنابراين بايد در اسرع زمان به فكر چاره بود و در كنار اقدامات زيربنايي مانند فراهم كردن شرايط ازدواج جوانان و حل مشكلاتي مانند بيكاري و مسكن، از راهكارهاي فرهنگي مانند تاسيس شبكه هاي ويژه پخش فيلم، آموزش هاي رسانه اي (سود رسانه اي) براي خانواده ها در خصوص برنامه هاي ماهواره اي در مدارس و نيز رسانه ها، آموزش و تربيت نخبگان فرهنگي جبهه انقلاب اسلامي و توليد محصولات فرهنگي فاخر نيز نبايد غافل ماند.

منبع: هفته نامه - پگاه حوزه - 1388 - شماره 274

+ نوشته شده توسط محسن داودخانی در دوشنبه دهم اسفند 1388 و ساعت 0:45 |

«آسیب شناسی اجتماعی(social pathology) »

مطالعه ناهنجاری و آسیب های اجتماعی،همراه با علل ، آثار و عوارض،شیوه های پیشگیری و درمان آنها،به همراه مطالعه شرایط بیمارگونه و نابسامان اجتماعی است که در اصطلاح امیل دورکیم جامعه شناس فرانسوی «آنومی» نامیده می شود.

آسیب شناسی اجتماعی عمدتا با مسائل و مشکلات سر و کار دارد. پژوهشها و تحقیقات متعدد برای شناخت انواع این آسیبها و علل بروز آنها صورت می‌گیرد .بر این اساس زمینه‌هایی چون فرهنگ و هنجارهای یک جامعه ، و همچنین ویژگیهای اقتصادی ، سیاسی و جغرافیایی در حوزه مطالعات آسیب شناسی اجتماعی قرار می‌گیرد، چرا که بررسی آسیبهای اجتماعی بدون در نظر گرفتن شرایط زمینه‌ای یک جامعه میسر نخواهد بود. (دورکیم،1373:67 )


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط محسن داودخانی در شنبه نوزدهم دی 1388 و ساعت 10:56 |

ماهواره يکي ديگر از پديده هاي رسانه اي عصر حاضر است که آميزه اي از فرصت و تهديد است و به لحاظ حساسيت و تأثير فرهنگي، چنان مورد توجه قرار گرفته که حتي پيش از ظهور اين پديده، نگرانيهاي گسترده اي را موجب شد؛ نگرانيهايي که تا اينک تداوم يافته و البته نگرانيهايي که به حق است.
«ماهواره» يکي ديگر از وسايل ارتباط جمعي است که پيشگويي کارشناسان علم ارتباطات مانند مارشال مک لوهان را که دنيا را به «دهکده جهاني» تشبيه کرده بود، يادآور شد: البته، بسيار پيش تر از عصر حاضر در احاديث و روايات اسلامي در خصوص دوره آخرالزمان اشارات و پيشگويي هايي شده بود که هر يک از اين اختراعات، ابداعات و اکتشافات را مي توان صحه اي بر آن بشارت بزرگ موعود دانست و آيتي از حرکت هدفمند و پيش بيني شده جهان به سمت نزديک شدن به عصر ظهور منجي کل.
انديشوران و متخصصان علم ارتباطات، وسايل ارتباط جمعي را امتداد حواس انسان و وسيله اي در خدمت ارتقاي توانايي هاي او به شمار مي آورند و بر اين باورند که انسان بايد به استقبال فرصتي که فناوري برايش مهيا کرده است بشتابد و از آن حداکثر بهره برداري را بنمايد.
در کنار اين ديدگاه، نگرانيهايي نيز وجود دارد که عمدتاً در خصوص کارکردهاي منفي ماهواره و سؤ استفاده هايي است که از اين رسانه مي شود و اغلب جنبه هاي اخلاقي، فرهنگي، اجتماعي و سياسي مد نظر است.
چنين نگرشي که البته تازگي هم ندارد، هراسي است که با گذشت زمان رنگ مي بازد؛ چنانکه در دوران حکومت رضا شاه پهلوي، طي اعلاميه اي رسمي تهيه دستگاه راديو و يا استفاده از آن جرم شناخته شده بود، ليکن به مرور زمان اين حساسيت بتدريج رنگ باخت و استفاده راديو رفته رفته عموميت پيدا کرد.
ظهور پديده تلويزيون در ايام حکومت پهلوي دوم نيز نگراني متدينان را برانگيخت، تا جايي که بسياري تا هنگام پيروزي انقلاب اسلامي اين وسيله را تحريم کردند و حتي پس از پيروزي انقلاب نيز با حساسيت به سمت اين وسيله رفتند که مراجعه به استفتاءهايي که در اين خصوص در آن هنگام از مراجع عظام شده است، به خوبي بيانگر اين واقعيت است. همچنين، ورود سينما نيز تابع چنين قاعده اي بود و به لحاظ صحنه هاي غيراخلاقي که در آن به نمايش در مي آمد، مورد اعتراض متشرعان قرار گرفت.
پديده ويدئو در سالهاي دهه اول پس از پيروزي انقلاب، يکي ديگر از موارد قابل ذکر در اين باره است که گويي به نحوست فيلمهاي بتاماکس يا به تعبير مردم «نوار کوچک» بر مي گشت! سختگيري درباره ويدئو و کلوپهاي آن تا هنگام ورود تکنولوژي جديد يعني ويدئوهاي
VHS ادامه داشت و عاقبت حساسيت نه تنها در اين باره که پيرامون نسل بعد از آن و DVD به نحو چشمگيري کاهش يافت و بازار CD چنان رونق يافت که در پياده رو تمام شهرها قابل خريداري بود، و...
جان کلام آنکه، در سه دهه اخير، شاهد جهش عظيمي در عرصه رسانه هاي گروهي بوده ايم و با


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط محسن داودخانی در سه شنبه دهم آذر 1388 و ساعت 0:55 |





Powered by WebGozar